حمام مصباح کرج

آشنایی با حمام مصباح

استان البرز تعداد قابل توجهی از جاذبه های مهم گردشگری و تاریخی را در خود جای داده که حمام مصباح، یکی از آنها است. این اثر در تاریخ ۱۲ شهریور ۱۳۸۰ با شماره‌ی ثبت ۳۷۹۰ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسید. حمام مصباح در بافت مرکزی شهر قدیم کرج (محله مصباح) و در اطراف کاخ سلیمانیه با معماری خاص و در زیر زمین بنا گردیده است. قدمت این حمام به دوران قاجار می‌رسد و در طی تاریخ به ارائه خدمات به مردم پرداخته است.البته بسیاری از مردم کرج و گردشگران و حتی ساکنان محله مصباح شاید از وجود چنین حمامی در این منطقه بی اطلاع باشند یا اطلاعات کافی در این خصوص نداشته باشند.

 

حمام مصباح کرج

 

معماری حمام مصباح

حمام مصباح، بنایی زیبا است که با نوع معماری خود، چشم اندازی زیبا به محله مصباح داده و علاقمندان گردشگری تاریخی را به سمت خود جذب می کند. پس از ورود به این حمام تاریخی، معماری زیبای این بنا توجه را به خود جلب می کند و هنری بسیار ارزشمند در گذر تاریخ را به یاد بیننده می آورد. معماری حمام مصباح به گونه ای است که پس از درب ورودی، ۱۵ پله (حدود سه متر) را باید به سمت پایین طی کنیم تا به کف حمام برسیم.

طاق‌های گنبدی و تودرتو و دریچه‌های دایره‌ای شکل از ویژگی‌های برجسته‌ی معماری این بنا هستند. بر روی گنبدها، روزنه‌هایی قرار دارد که به نظر می‌آید علاوه بر تامین نور داخل حمام، جهت زیبایی بخشیدن به بنا نیز از آن‌ها استفاده می‌شده است. این روزنه‌ها به قدری دقیق روی گنبدها قرار گرفته‌اند که نور از آن‌ها بتواند در تمام قسمت‌ها پخش شود و روشنایی حمام را به طور کامل تامین کنند.

 

حمام مصباح کرج

 

حمام مصباح شامل قسمتهای مختلف است که از میان آنها می توان به رختکن، گرمخانه، شاه نشین و محل شستشو اشاره کرد. سربینه یا رختکن شامل یک گنبد مرکزی است که در طرفین گنبد چهار گنبد کوچک‌تر گره پوش مشاهده می‌شود. طاقچه‌های حفره مانندی در کنار حوض و رختکن نیز قرار دارد که می‌توان استنباط کرد از آنها به عنوان محلی جهت گذاشتن کفش‌های مراجعین استفاده می‌شده است. در ساختمان حمام از آجرهای ختایی به ابعاد ۵×۲۰×۲۰ سانتی متر و ملات گل آهک استفاده شده است.

 

 

 

 

 

 

کاروانسرای شاه عباسی

کاروانسرای شاه عباسی

۳۵۰ سال قبل بین سال‌های ۱۰۷۸ تا ۱۱۰۹، در زمان شاه سلیمان صفوی در ده کرج چنین کاروانسرایی ساخته شد که کم کم به عنوان مرکز شهر سازی ساختمان های زیادی اطرافش ساخته شد و کرج از اونجا کرج شد. این دیار تمدن هشت هزار ساله داره و یکی از نخستین خشت های دست ساز انسان هم در کرج کشف شد. اما این کاروانسرای ۳۰۰۰ متری با مساحت حیاط میانی ۹۰۰ متر مربع نقطه آغاز شکل گیری چهارمین شهر بزرگ ایران شد. جالبه بدونین در دوره قاجار از اینجا به عنوان پادگان و بعد هم مدرسه استفاده می کردن. کاروانسرای شاه عباسی یه بنای سنگی و آجریه و در شاهراه ابریشم قرار داشته و در سال ۱۳۵۶ در فهرست آثار ملی ایران ثبت شده.

 

این کاروانسرا در ابتدای ساخت برای کاروان‌ها و مرکب‌هایشان به عنوان مکان استراحت بوده و در اوایل دوران قاجاریه تبدیل به پادگان یا قلعه نظامی شد و در اواخر دوران قاجار نیز به عنوان مدرسه (موسوم به فلاحت) از آن استفاده می‌شده‌است. ورودی کاروانسرا نیز از ایوان شمالی است. پیرامون حیاط میانی آن ۲۱ حجره ایوان‌دار برای استراحت مسافران و پنج بارانداز برای نگهداری کالا و جایگزینی همراهان و نگهبانان کاروان‌ها در نظر گرفته شده‌است در ساخت این بنا از سنگ، آجر، چوب و کاهگل استفاده شده‌است. در حال حاضر این کاروانسرا در مرکز شهر، ابتدای بلوار امامزاده حسن (ع) قرار دارد.

 

 

تاریخچه استان البرز

پیشینه استان

استان البرز محدوده جغرافیایی جدیدی است که از سال ۱۳۸۹ شمسی به طور رسمی به صورت استان در آمده است. با مطالعه تاریخچه استان البرز به آثاری از دوران باستان می رسیم که قدمت آن به بیش از شش هزار سال می رسد، در منطقه ای به نام تپه ازبکی (در شهرستان نظر آباد) کشف شده که دارای بقایای فرهنگی پیش از تاریخ و اوایل دوران تاریخی ایران از نیمه اول هزاره هفتم تا نیمه نخست هزاره اول پیش از میلاد یعنی دوران مادها است.

محوطه بسیار گسترده ازبکی دربردارنده ۱۰ تپه باستانی با ارزش می باشد که کاوش گران و باستان شناسان در سالیان اخیر ۶ تپه آن را بررسی کرده اند. به علاوه آثار باستانی دیگری نیز در سایر نقاط استان به دست آمده، که نشان دهنده آن است که این منطقه از زمان قدیم مسکون بوده است.در مورد پیشینه تاریخی شهرستان کرج منابع مکتوب، بسیار محدود است. سرزمین کرج در طول تاریخ به دلیل مجاورت با سه کانون: «سرزمین های کناره ی دریای خزر» در شمال، «سرزمین قزوین» در غرب و «ری» در شرق شاهد تحولات و حوادث زیادی بوده و بدون شک این تحولات و جریانات بر سرزمین کرج و مردمان آن تاثیرات فراوان داشته است.

دامنه سلسله جبال البرز از دیرباز به دلیل آب وهوای مناسب و رودخانه های جاری و پناهگاه های مطمئن، همیشه محل استقرار و سکونتگاه های موقتی و دائمی اقوام و گروه های مختلف بوده است . طبق اسناد و منابع تاریخی و آثاری همچون تپه های باستانی آق تپه و مردآباد در حاشیه شهر، بقایای معابد و قلعه هایی مثل: قلعه شاه دژ، قلعه دختر، قلعه کلاک، قلعه سنگ کسیل و دژهای استوار در جاده کرج-چالوس و نیز تختگاه هایی چون تخت رستم و تخت کیکاووس در جنوب کرج و دیگر آثار تاریخی و باستانی همگی گویای مسکونی بودن این سرزمین در دوران پیش از اسلام است. حمدالله مستوفی در سده هشتم هجری قمری کن و کرج را از ولایات تابع طالقان برشمرده و در ذکر رودخانه‌های عراق عجم از کوه رود نام می‌برد که ویژگی‌های آن به طور دقیق قابل تطبیق با رودخانه کرج است.

همانطور که در تاریخچه استان البرز ، براساس منابع و شواهد تاریخی، رفت و آمد کاروان ها تا پیش از حمله مغول به شهر ری از راه سگزآباد و کناره شهریار انجام می گرفت ولی در زمان حکومت مغول، راه دوم یعنی راه قزوین-کرج به ری ترجیح داده شد و آثار تاریخی بر جای مانده همچون کاروانسراها و پل ها و قلعه ها در حاشیه جاده کرج بیانگر این موضوع است. آورده شده: هلاکوخان ،نوه ی چنگیز، با گذر از این سرزمین پایگاه قدرت اسماعیلیان در الموت را نابود ساخت.

آثار تاریخی استان البرز

با مطالعه تاریخ پل صفویه این احتمال وجود دارد که در دوران حکومت صفویان پل حاضر بر روی بقایای پل قدیمی مربوط به دوره های پیش از صفویه انجام شده است. از دیگر بناهای ساخته شده در دوران صفویان می توان بنای امام زاده حسن کرج را نام برد. زمانی که آقا محمد خان قاجار در سال ۱۲۱۰، تهران را پایتخت کشور اعلام کرد، کرج به علت مجاورت با پایتخت روز به روز آبادتر و با اهمیت تر شد، طوری که می توان گفت با شکوه ترین دوران این منطقه، دوره قاجاریه و به ویژه عصر فتحعلی شاه و ناصرالدین شاه بوده است.

اطلاعات موجود حاکی است که کرج مدتی جزء مازندران و زمانی قسمتی از ری بوده است و گاهی از روستاهای طالقان یا شهرستانک محسوب می شده است. تا پیش از حمله مغول رفت و آمد کاروانها بیشتر از راهی بوده که از طریق سگزآباد و شهریار به ری می رفته  است .از این دوره به بعد راه قزوین– کرج – ری به قبلی ترجیح داده شده است ولی اهمیت کرج در دوره صفوی به دلیل قرار گرفتن بر سر راه قزوین به تهران و تبریز بیشتر شده و کاروانسراها، پلها و قلعه های ایجاد شده در حاشیه این جاده به آن هویت بخشیده است.

 

از مورخین معتبری که از کرج یاد کرده، مقدسی است. وی در قرن چهارم هجری قمری از کرج به عنوان یکی از قرای ری نام برده است. در اوایل قرن هفتم هجری قمری یاقوت حموی نیز کرج را تابع ری دانسته است. در قرون میانه اسلام و پس از آن به ویژه در عهد آخرین پادشاهان صفوی که تهران مقر حکومتی دربار می شود، مسیر قزوین – کرج – تهران مورد توجه قرار می گیرد و به احتمال فراوان کاروانسرای صفوی کرج قابل انتساب به همین دوره است. باشکوهترین دوره تاریخی، دوره قاجاریه به ویژه عصر فتحعلی شاه و ناصرالدین شاه بوده است. در این دوره کرج به علت همجواری با پایتخت و قرارگرفتن بر سر راه ارتباطی سلطانیه و تبریز مورد توجه سلیمان میرزا نیز بوده است. مجموعه سلیمانیه کرج به این مقطع زمانی تعلق دارد. در همین دوران سپاهیان زیادی از منطقه عبور کرده و یادداشتهایی از خود بر جای نهاده اند که برای دسترسی به اطلاعات جامع تر می توان به سفرنامه ها مراجعه کرد.

 

وجه تسمیه کرج

در جزوه ای که تحت عنوان” شناسنامه شهرستان کرج” توسط فرمانداری این شهرستان تهیه شده در مورد وجه تسمیه نام کرج چنین آمده است:

کرج از کلمه کراج به معنی بانگ و فریاد است زیرا در تپه آتشگاه و کوههای کلاک و قلعه دختر شهرستانک و بز قلعه اشتهارد در ایام تابستان برای خبر رساندن و دیده بانی آتش افروزی می شد و در موقع جنگ بدینوسیله از هجوم دشمنان با خبر می شدند، در آن روزگار ممکن است، نام کرج، کراج بوده است. در فرهنگ نفیسی کرج به معنی گوی، گریبان، چاک و شکاف آمده و آن رودخانه ایست که در کوههای شمال غربی ری جاری می شد و بلوک شهریار و ساوجبلاغ را مشروب می سازد و نام دهی است در کنار این رودخانه که پادشاهان قاجار در آنجا بناها و قصرهای عالیه برپا نموده اند. همچنین در کتب مختلف آمده، لفظ کرج از کلمه کرژ به معنی کوهپایه است.

در آخر بد نیست اضافه کنیم؛ اگر کلمه کرج را از ریشه کراج بگیریم به معنای بانگ و فریاد است که البته با سابقه تاریخی آن نیز در ارتباط است. چراکه در تپه ها و قلعه های به جا مانده، آثاری از آتش افروزی جهت خبر رسانی و دیده بانی مشاهده می شود. به این صورت که دیده بانان در مواقع جنگ از طریق آتش افروزی، مردم را از هجوم دشمنان با خبر می ساختند. آثار به جا مانده در گوشه و کنار این جلگه وسیع و در حاشیه های ارتباطی کهن، در تپه های آتشگاه کلاک، قلعه دختر شهرستانک، کوه های مراد تپه، همچنین آثار دوران اسلامی همچون برج میدانک مغولی، پل و کاروانسرای شاه عباسی و نمونه های از این قبیل، گویای استمرار استقرار در این منطقه است.

معرفی استان البرز

استان البرز سی و یکمین استان ایران است. در جلسهٔ هیئت دولت در تاریخ ۱۲ بهمن ۱۳۸۸ لایحهٔ تأسیس این استان به تصویب رسید و به مجلس شورای اسلامی فرستاده شد. در ادامه با تصویب نمایندگان مجلس شورای اسلامی در تاریخ ۱۳۸۹/۴/۷ استان البرز بطور رسمی شکل گرفت. در این طرح پیشنهادی کرج به عنوان مرکز استان درنظر گرفته شده‌است.

البرز در زبان باستانی به شکل «هَربُرز » بوده است. در این کلمه «هر » به معنای کوه و «برز » به معنای بلندی آمده است. به موقعیت جغرافیایی استان البرز روی نقشه ایران توجه کنید: کوچک ترین استان ایران که نام آن برگرفته از مرتفعترین رشته کوه های کشور است، با مساحت ۵۱۲۵ کیلومتر مربع، کمتر از نیم درصد حدود ۰/۳۱ درصدر از وسعت کشور را به خود اختصاص داده است.

موقعیت جغرافیایی

استان از شمال به استان مازندران ؛ از جنوب به استان مرکزی ؛ از غرب به استان قزوین و از شرق به استان تهران محدود می شود . این استان در جنوب ارتفاعات البرز مرکزی واقع شده و نوسانات ارتفاعی در آن زیاد است. لذا آب و هوای استان متاثر از عامل ارتفاع می باشد. ارتفاعات البرز مهمترین نقش را در شکل گیری اقلیم های استان به عهده دارد استان البرز در فصول سرد سال متاثر از سیستم های شمالی و شمال غربی و غربی ویژه جنوب غربی بوده و ریزش های آن متاثر از فعالیت این سیستم ها می باشند . بارندگی های این منطقه از ماههای مهر وآبان آغاز و تا اواسط اردیبهشت ماه ادامه می یابد.

پهنه استان شامل: شهرستانهای ساوجبلاغ- کرج – نظر آباد و شهر هاو بخشهای اشتهارد –آسارا –طالقان –چارباغ  چندار–تنکمان  وشهرهای فردیس- محمدشهر- کمال شهر – ماهدشت- مشکین دشت – گرمدره -کوهسار و   شهر جدید هشتگرد میباشد.که با توجه به موقعیت بسیار استراتژیک بعنوان چهارراه غرب و شمال کشور محسوب میشود که نقطه اتصال راه ترانزیتی ۱۷استان پر جمعیت کشور است و از لحاظ جمعیتی حدود ۵/۲میلیون نفر در این استان ساکن میباشند که در مقایسه با جمعیت کشور در آخرین آمار سال ۱۳۸۹ حدود ۵ % از جمعیت کل کشور را شامل می شود.

موقعیت جغرافیایی استان البرز

 ارتفاعات استان البرز

 

ارتفاعات استان البرز

 

استان البرز در دامنه های جنوبی سلسله جبال البرز قرار گرفته است. این بخش از ارتفاعات البرز مرتفع ترین قلل البرز را به خود اختصاص داده است. ارتفاعات کندوان و کوههای طالقان در شمال و شمال غربی استان تا محل تلاقی رودخانه الموت به رودخانه طالقان کشیده شده و به مثابه دیواری عظیم دو اقلیم شمال و جنوب ارتفاعات البرز را از یکدیگر متمایز نموده است.
ارتفاعات البرز مهمترین نقش را در شکل گیری اقالیم استان بعهده دارند. استان البرز در فصول سرد سال متاثر از سیستم های شمالی و شمال غربی و غربی به ویژه جنوب غربی بوده و ریزش های آن متاثر از فعالیت این سیستم ها می باشند. بارندگی های این منطقه از ماههای آبان و آذر آغاز و تا اواسط اردیبهشت ماه ادامه می یابد. استان البرز از نظر اقلیمی دارای تنوع زیادی می باشد به گونه ای که از اقلیم بیابانی در قسمتهای جنوبی شروع و تا اقلیم های نیمه مرطوب و مرطوب در قسمتهای شمالی ادامه پیدا می کند.
با توجه به موقعیت عمومی استان می توان بیان نمود که شدید ترین تضاد آب و هوایی شمالی– جنوبی یعنی اقلیم مرطوب و نیمه مرطوب در شمال و در مقابل اقلیم نیمه خشک و بیابانی در جنوب استان دیده می شود.

عرض جغرافیایی

از دیگر عوامل موثر بر اقلیم یک منطقه عرض جغرافیایی است که به سبب محدودیت گستردگی عرض جغرافیایی در استان البرز تاثیر آن بر اقلیم استان از این جهت محدود می باشد.

منابع آبها(منابع رطوبتی)

منابع آب به عنوان یک فاکتور مهم در شکل گیری اقلیم هر منطقه مورد ارزیابی قرار می گیرد که خود به سه دسته آبهای سطحی ؛ آبهای زیززمینی وسدها دسته بندی می شود .در بخش نخست رودخانه های استان قرار دارند که مهمترین آنها عبارتند از کرج و طالقان رود. در بخش دوم آبهای زیر زمینی قرار دارد که در اشکال چاهها و قنات و چشمه ها مورد بهره برداری قرار گرفته و به تغییر سیمای اقلیمی استان کمک می نمایند . سومین قسمت از منابع رطوبتی استان را سدها تشکیل می دهند که مهمترین آنهاسد امیرکبیر و سد طالقان می باشد که هریک با آبیاری بخش وسیعی از زمینهای اطراف خود در رویش و پوشش گیاهی استان و در نتیجه اقلیم استان اثر می گذارد.
عملکرد بانک های خصوصی در البرز قابل قبول نیست

معاون اقتصادی الرز گفت: عملکرد بانک های خصوصی در این استان به این دلیل قابل قبول نیست که با وجود ۷ هزار میلیارد تومانی که از استان اخذ نموده اند اما در راستای تولید قدم های مورد توجهی برنداشته اند.

بانک های خصوصی

پخش نماهنگ حجاب و عفاف در سالن ها و سینماهای استان البرز

حجاب و عفاف

به گفته ناصر مقدم، مدیر کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان البرز: نماهنگ حجاب و عفاف که توسط هنرمندان استان تهیه شده،به سینماهای استان ارسال شده و قبل از اکران فیلم ها پخش می شود.

این نماهنگ های زیبا برای پخش در تلویزیون به صدا و سیما نیز ارسال شده است.که این برنامه با هدف فرهنگ سازی اجرا می شود.

#فال یلدای امسالتون رو #پلاک۲۱

#فال یلدای امسالتون رو #پلاک۲۱ میگیره ?
روی لینک زیر کلیک کنین
#یلدا تون رویایی … ?

http://goo.gl/vAfaCi

? Www.pelak21.com
☎️ ۰۲۱۴۲۰۸۴۳۲۱
? t.me/pelak21support

۵دی ماه روز ایمنی در برابر

?۵دی ماه روز ایمنی در برابر #زلزله وکاهش اثرات #بلایای_طبیعی
با #بیمهٔ_آتش_سوزی #پلاک۲۱ #ساختمان خود را در مقابل خطرات آتش سوزی ناشی از بلایای طبیعی مثل زلزله ایمن نمایید?
www.pelak21.ir/#insurance

ولادت امام حسن عسکری (ع) مبار

?ولادت امام حسن عسکری (ع) مبارک باد?
#پلاک۲۱ #مدیریت #آنلاین #شارژ #ساختمان #مجتمع #برج #مسکونی #اداری #تجاری

? www.pelak21.com
☎️? ۰۲۱-۴۲۰۸۴۳۲۱
✉️ info@pelak21.com
? telegram.me/pelak21official

⚫️ تسلیت به خانواده شهدای حادث

⚫️ تسلیت به خانواده شهدای حادثه نفتکش #سانچی ⚫️
#پلاک۲۱ #مدیریت #آنلاین #شارژ #ساختمان #مجتمع #برج #مسکونی

? www.pelak21.com
☎️ ۰۲۱۴۲۰۸۴۳۲۱
✉️ info@pelak21.com
? telegram.me/pelak21official